Shadow AI: 68% van de Belgische bedrijfsleiders gebruikt al AI op het werk, de helft zonder het te zeggen

Een onderzoek van Inetum bij Belgische bedrijfsleiders levert een opvallend cijfer op: 68% van hen gebruikt al kunstmatige intelligentie op het werk. Bijna de helft doet dat zonder de eigen directie te informeren, en dat aandeel loopt op tot 55% bij kmo's met 10 tot 250 medewerkers. Dit fenomeen heeft een naam: shadow AI, het ongereguleerde gebruik van kunstmatige intelligentie binnen een bedrijf. Het is geen probleem dat beperkt blijft tot grote groepen, en ook geen probleem van werknemers alleen.

Een massale adoptie, aangestuurd vanaf de top

Kunstmatige intelligentie heeft snel voet aan de grond gekregen bij Belgische bedrijven. Volgens Inetum gebruikt 68% van de bedrijfsleiders het inmiddels, met een piek van 76% bij bedrijven met meer dan 250 medewerkers. Bedrijfsleiders onder de 45 jaar zijn bijzonder actieve gebruikers: 30% van hen gebruikt het dagelijks. De ervaren voordelen zijn reëel: 75% ziet een productiviteitsstijging, en 64% ervaart betere werkomstandigheden. Een kwart van de gebruikers merkt echter geen enkele impact, een teken dat AI vaak nog beperkt blijft tot eenvoudige taken in plaats van strategische toepassingen.

Het echte probleem: AI zonder kader, ook aan de top

Het meest onthullende cijfer gaat niet over de adoptie zelf, maar over hoe die verloopt. 47% van de Belgische bedrijfsleiders gebruikt AI buiten het medeweten van hun eigen directie, en 18% gebruikt zelfs tools die niet zijn goedgekeurd, een aandeel dat oploopt tot 27% bij bedrijfsleiders onder de 45 jaar. Bij middelgrote bedrijven, met 10 tot 250 medewerkers, gebruikt 55% van de bedrijfsleiders AI in het geheim. Shadow AI is dus niet in de eerste plaats een disciplineprobleem bij het personeel: het begint vaak aan de top van de organisatie, bij gebrek aan een duidelijk beleid.

Concrete risico's voor uw bedrijf

Een intern document plakken in een publiek toegankelijke AI-tool kan gevoelige informatie blootleggen: klantgegevens, financiële cijfers, commerciële strategie, broncode of vertrouwelijke hr-gegevens. Deze tools voldoen niet noodzakelijk aan de AVG, en sommige gegevens kunnen buiten Europa worden opgeslagen of langer bewaard worden dan nodig. Het logische gevolg: zes op de tien Belgische bedrijfsleiders zeggen vandaag bezorgd te zijn over het risico op cyberaanvallen, een risico dat ongereguleerd AI-gebruik alleen maar vergroot.

De AI-blik, de mens eerst

Shadow AI is geen bewijs dat kunstmatige intelligentie te riskant zou zijn voor een bedrijf. Het is het symptoom van AI die er kwam voordat het bedrijf zijn eigen regels had vastgelegd. Het volledig verbieden zou een vergissing zijn, net zoals de ogen sluiten voor het gebruik ervan: 75% van de bedrijfsleiders die het gebruiken, ziet nu al reële productiviteitswinsten. De juiste aanpak bestaat erin de tools te beveiligen, de toegangsrechten duidelijk te beperken, en menselijk toezicht te houden op wat de AI oplevert, zeker bij strategische beslissingen. AI voert uit. De expertise beslist, en waakt erover.